Vermindering van lichtvervuiling
Vermindering van lichtvervuiling

INTERREG V A-Project Wadden-Agenda 2.0

Vermindering van lichtvervuiling

Inhoud van het takenpakket

Naast de huidige, veelbesproken vervuiling van de wereldzeeën door afval wordt ook lichtvervuiling een steeds groter probleem, onder meer door felverlichte haven- en industrieterreinen, verlichte windturbines, toeristische trekpleisters en gebouwen. Volledig donkere plaatsen waar bijvoorbeeld de sterrenhemel goed zichtbaar is, worden hierdoor steeds schaarser. Het doel van dit takenpakket is om het bewustzijn van de oorzaken van lichtvervuiling te vergroten en concrete ideeën voor het reduceren van lichtvervuiling te verzamelen en te communiceren. Daarnaast worden ideeën ontwikkeld en beschermde plaatsen of zones gecreëerd, waar de nachtelijke hemel nog onbelemmerd te zien is.

 

Sterrenpark Spiekeroog

In 2018 heeft dr. Andreas Hänel, astronoom en woordvoerder van de vakgroep Dark Sky van de Vereinigung der Sternfreunde, lichtmetingen uitgevoerd in nationaal park Niedersächsisches Wattenmeer. Daarbij werd zijn aandacht getrokken door het Waddeneiland Spiekeroog. Aanvullende metingen uit 2019 maken duidelijk dat Spiekeroog een van de donkerste plekken langs de kust van Nedersaksen is. Om dit steeds zeldzamere natuurschouwspel te behouden en tegelijkertijd voor toeristen ervaarbaar te maken, willen het gemeentebestuur en de Nationalparkverwaltung het eiland Spiekeroog laten aanmerken als sterreneiland.

Op 11 september 2019 vond in het gemeentehuis van Spiekeroog het eerste officiële overleg plaats van de werkgroep ‘Sterreneiland Spiekeroog’. Hieraan werd deelgenomen door de burgemeester van Spiekeroog, het afdelingshoofd Toerisme van Nordseebad Spiekeroog GmbH, een geëngageerd echtpaar, dr. Andreas Hänel, de eiland-rangers en een medewerker van de Nationalparkverwaltung. Na het overleg hield dr. Andreas Hänel in de bioscoop op het eiland een publiek toegankelijke lezing over lichtvervuiling, de resultaten van de lichtmetingen en het sterreneiland Spiekeroog. Hierna was er een debat over het eventueel aanleggen van een sterrenpark op het eiland. Ondanks de uitdagingen van de aanleg van zo’n park waren de deelnemers aan het debat optimistisch over het realiseren ervan. Op middellange termijn zal hiertoe een aanvraag worden ingediend. Het noodzakelijke overzicht van de openbare verlichting is inmiddels in december 2019 samengesteld.

Uitwisseling van kennis over lichtvervuiling

De Nationalparkverwaltung Niedersächsisches Wattenmeer was initiator van een grensoverschrijdend overleg in het Dark Sky Park Lauwersmeer. Het nationaal park Lauwersmeer is sinds oktober 2016 officieel een Dark Sky Park. Het overleg op 15 en 16 januari 2020 vond plaats in het kader van het streven van Spiekeroog naar erkenning als sterreneiland. Ook onder organisaties van het vasteland was er belangstelling voor maatregelen tegen lichtvervuiling. Tijdens het overleg werd kennis uitgewisseld over de status en het inrichten van sterrenparken in beide landen. Daarmee vormde het een eerste stap in de richting van internationale samenwerking. Onder de 20 deelnemers waren vertegenwoordigers van Spiekeroog, de gemeente Norden, het Wattwanderzentrum Ostfriesland en experts van nationaal park Lauwersmeer, onder andere van Staatsbosbeheer, de provincie Groningen, de gemeente Het Hoogeland en Sotto le Stelle.

Dankzij de ervaringen die Nederland sinds 2016 met het Dark Sky Park heeft opgedaan, kon het veel informatie met de Duitse partners delen, onder meer over de betekenis van duisternis, het effect op dieren en de mogelijkheden om duisternis te bevorderen. Voor 2020 staan verdere overlegrondes en maatregelen gepland.

Dankzij de trilaterale werkgroep Dark Sky, die op initiatief van het Wadden Sea Forum e. V. in het leven is geroepen en waaraan ook de Nationalparkverwaltung Niedersächsisches Wattenmeer deelneemt, zijn er goede stappen gezet in dit traject. Deze werkgroep kwam op 14 oktober 2019 voor het eerst bijeen in Bremen. Gesproken werd onder meer over de stand van zaken, de inrichting van Dark Sky Parken in Nederland, Duitsland en Denemarken en lichtreductie in het hele projectgebied.

De takenpakketten

Duurzaam eventmanagement
Duurzaam eventmanagement

Duurzaam eventmanagement

Verminderen van de belasting voor het milieu ten gevolge van toeristische evenementen in de Waddenzeeregio in het bijzondere het reduceren van plastic afval.

Vermindering van lichtvervuiling
Vermindering van lichtvervuiling

Vermindering van lichtvervuiling

Stimuleren van het bewustzijn van en verminderen van de lichtvervuiling in de Waddenzeeregio, door het delen van goede Nederlandse oplossingen met Duitsland.

Combineren van natuur en cultuur
Combineren van natuur en cultuur

Combineren van natuur en cultuur

Ontwikkelen en testen van innovatieve concepten om bij cultuurliefhebbers de affiniteit met natuur te verhogen en bij natuurliefhebbers de affiniteit met cultuur (uit de regio).

Barrièrevrije Waddenzeeregio
Barrièrevrije Waddenzeeregio

Barrièrevrije Waddenzeeregio

Stimuleren van het bewustzijn van de behoeften van mensen met een beperking en creëren van nieuwe toegangsmogelijkheden tot de Waddenzee voor deze doelgroep.

Typisch Waddenzee
Typisch Waddenzee

Typisch Waddenzee

Ontwikkelen van een grensoverschrijdende Waddenzee-identiteit door authentieke belevenisvormen, met name door het ontwikkelen van een 'style-guide' voor de Waddenzeeregio.

Burgerparticipatie
Burgerparticipatie

Burgerparticipatie

Actieve natuur- en milieubescherming door nieuwe vormen voor het mobiliseren van toeristen en de lokale bevolking voor het werelderfgoed Waddenzee.

Projectcommunicatie en public relations
Projectcommunicatie en public relations

Projectcommunicatie en public relations

Het werkpakket bevat alle informatie over externe communicatie. Hier vindt u actuele persberichten, informatie over het kick-off evenement en actuele nieuwsbrieven.

Duurzame mobiliteit
Duurzame mobiliteit

Duurzame mobiliteit

Onderzoek doen naar en ontwikkelen van duurzaam vervoer voor toeristen in de Waddenzeeregio in samenwerking met externe partners op het gebied van verkeer en vervoer.

Smart Waddenzee
Smart Waddenzee

Smart Waddenzee

Ontsluiten van de Waddenzee en zijn bijzondere waarde met behulp van nieuwe, digitale 'smart' toepassingen om met name bij jonge doelgroepen belangstelling te wekken voor het werelderfgoed Waddenzee.


Ondersteuning van de samenwerking met Europese fondsen

Het project ‘Wadden-Agenda’ is onderdeel van het INTERREG-programma Nederland-Duitsland. Het wordt medegefinancierd door het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), het ministerie van Federale en Europese Aangelegenheden en Regionale Ontwikkeling van de Duitse deelstaat Nedersaksen en de provincies Fryslân en Groningen. Het programmamanagement van de ‘Wadden-Agenda’ wordt verzorgd door de Eems-Dollard-regio (EDR).